برای بررسی وضعیت ابعاد مختلف توسعه در یک جامعه و مقایسه آن با سایر جوامع از شاخص­ها به عنوان ابزار اندازه­گیری استفاده می ­شود. با وجود پیچیده­ گی و تفاوت در تعاریف از توسعه اجتماعی، به طور کلی دو دسته شاخص کمی و کیفی برای سنجش سطح توسعه اجتماعی  جوامع می­توان مطرح کرد.

عمده­ ترین شاخص­های کمی توسعه اجتماعی عبارتند از: درآمد سرانه، اشتغال کامل (میزان اشتغال متناسب با تخصص افراد) ، سطح زندگی (سطح یهره­مندی از غذا،مسکن، پوشاک، بهداشت،آموزش،فراغت )، نرخ رشد جمعیت (نرخ رشد پایین جمعیت امکان برخورداری بیشتر درآمد حاصل از رشد افزایش می دهد)، نرخ بار تکفل، امید به زندگی در بدو تولد، نرخ باسوادی، نرخ مرگ و میر کودکان، توزیع عادلانه درآمد، مشارکت در فعالیت­های اجتماعی و سیاسی ، نرخ پوشش افراد تحت انواع بیمه ، منافع اجتماعی تولید کالا یا خدمت ( پاسخ به اینکه منافع تولید کالاها یا خدمات بیشتر اجتماعی است یا شخصی) ، نوع آوری و خلاقیت ، شاخص تقویت جنسیت ( آیا زنان می­توانند فعالانه در فعالیت­های اقتصادی ،اجتماعی و سیاسی شرکت کنند؟)

عمده­ ترین شاخص های کیفی توسعه اجتماعی جوامع عبارتند از: آزادی انتخاب برای افراد جامعه ( جامعه ای که برای برآرودن خواسته هایش راه های مختلفی در اختیار دارد ، از آزادی انتخاب برخودار است )، آرمان های نوسازی ( آرمان­های که برای رشد پایدار اقتصادی- اجتماعی لازم است مانند منطقی بودن، برنامه ریزی های اقتصادی اجتماعی و.. )، اراده سیاسی (منظور از اراده سياسي، تصميم هاي قاطعانه، آگاهانه، ‌هدفدار و مستقل، نتيجه گيري ها و انتخابهاي مشخص مقامهاي سياسي مملكت در زمينه هايي نظير از بين بردن نابرابري، فقر و بيكاري از طريق اصلاحات مختلف در ساختهاي اجتماعي، ‌اقتصادي و نهادي است )، عزت نفس جامعه ( کوشش نظامها و نهادهاي اجتماعي، ‌سياسي و اقتصادیش در جهت افزايش احترام، ‌ارتقاي شأن، كمال انسان در جامعه ) و ثبات و امنیت در جامعه.

به طور کلی سنگ بنای مبحث توسعه اجتماعی شامل حقوق شهروندی، عدالت اجتماعی ، مشارکت اجتماعی، رفاه اجتماعی و سرمایه اجتماعی است.

منابع:

مؤمني، فرشاد(1374)،كالبد شكافي يك برنامه توسعه،تهران:مؤسسه تحقيقات اقتصادی دانشگاه تربيت مدرس

 تودارو،مايکل(1377)، توسعه اقتصادی درجهان سوم؛ ترجمه غلامعلی فرجادی؛ چاپ ششم، مؤسسه عالی پژوهش در برنامه ريزی.